Zboża ozime, takie jak jęczmień, pszenica, pszenżyto i żyto, mają różne wymagania dotyczące terminu siewu. Jedno pozostaje jednak wspólne – jesienią trzeba stworzyć roślinom jak najlepsze warunki do rozwoju systemu korzeniowego, krzewienia i bezpiecznego przygotowania się do zimy. Odpowiednio dobrane nawożenie przedsiewne może być ważnym elementem tego procesu.
Połowa września to moment, w którym w wielu gospodarstwach rozpoczynają się siewy zbóż ozimych. Termin wykonania tego zabiegu jest jednym z najważniejszych elementów agrotechniki. Rośliny potrzebują odpowiedniej ilości czasu, aby przed nadejściem zimy zbudować silny system korzeniowy, rozpocząć krzewienie i przygotować się do okresu spoczynku.
PORADNIK: Siarka i magnez w uprawie zbóż. Dlaczego nie można o nich zapominać?
Nie oznacza to jednak, że im wcześniej wysiejemy zboże, tym lepiej. Zbyt wczesny siew, szczególnie przy długiej i ciepłej jesieni, może prowadzić do nadmiernego rozwoju roślin. Z kolei zbyt późny ogranicza czas potrzebny na rozwój przed zimą. Dlatego optymalny termin należy uzależnić od gatunku, odmiany, regionu, stanowiska oraz przebiegu pogody.
Które zboże wysiewamy najwcześniej?
Wśród podstawowych zbóż ozimych jako pierwsze zwykle wysiewamy jęczmień ozimy. W centralnej części kraju za orientacyjny termin przyjmuje się 10–20 września, natomiast w praktyce termin powinien być dostosowany do regionu i warunków pogodowych. W rejonach wschodnich optymalny termin przypada mniej więcej na 10–15 września, a w zachodnich może przesuwać się na 16–20 września.
Pszenicę ozimą w centralnej Polsce najczęściej sieje się w drugiej połowie września – orientacyjnie między 20 a 30 września. W przypadku innych zbóż, takich jak pszenżyto czy żyto, również najczęściej mówimy o drugiej i trzeciej dekadzie września. Konkretne terminy powinny jednak uwzględniać lokalne warunki oraz charakterystykę wybranej odmiany.
Warto pamiętać, że w gospodarstwach, w których pszenica jest wysiewana po późno schodzących przedplonach, np. po kukurydzy ziarnowej, siew może przypadać także na październik. W takiej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera właściwe przygotowanie stanowiska oraz dostosowanie normy wysiewu do opóźnionego terminu.
Nie tylko kalendarz. Liczy się stanowisko
Przed siewem zbóż warto zadbać o odpowiednie przygotowanie gleby. Pole powinno mieć wyrównaną powierzchnię, a gleba powinna zapewniać nasionom dobre warunki do kiełkowania i późniejszego rozwoju korzeni. Nie można również zapominać o analizie gleby. Znajomość zasobności stanowiska w podstawowe składniki pokarmowe pozwala lepiej dopasować program nawożenia do rzeczywistych potrzeb plantacji.
PORADNIK: Jak nawozić rzepak ozimy? Dobry start decyduje o wysokim plonie
Szczególne znaczenie jesienią mają fosfor i potas. Fosfor wspiera rozwój systemu korzeniowego i procesy związane z przygotowaniem roślin do zimy, natomiast dobre zaopatrzenie w potas sprzyja m.in. gospodarce wodnej roślin i ich odporności na niekorzystne warunki.
Nawożenie przedsiewne – inwestycja w dobry start
Jesienne nawożenie powinno być elementem przemyślanego programu żywienia roślin, a nie działaniem wykonywanym „na oko”. Dawki nawozów należy przede wszystkim dopasować do zasobności gleby, potrzeb pokarmowych uprawianej rośliny i zakładanego poziomu plonowania.
Dobrym rozwiązaniem w uprawie zbóż może być Tarnogran pod Zboża produkowany przez Grupę Siarkopol Tarnobrzeg – Zakłady Chemiczne. Jest to wieloskładnikowy nawóz przeznaczony do nawożenia zbóż ozimych i jarych. Zawiera azot, fosfor i potas, a także magnez oraz dodatkowo wapń i siarkę. W jego składzie znajdują się również mikroelementy: miedź, mangan i cynk.
Oznacza to, że w jednym nawozie dostarczane są składniki, które mogą wspierać kompleksowe przygotowanie plantacji do wejścia w okres zimowy. Produkt jest przeznaczony do stosowania przedsiewnego i zgodnie z zaleceniami producenta powinien być wymieszany z glebą na głębokość 10–15 cm. Orientacyjna dawka dla zbóż ozimych wynosi 300–500 kg/ha, zależnie od zasobności gleby w fosfor i potas.
Jesień decyduje o potencjale plantacji
Dobrze przygotowane stanowisko, odpowiednio dobrany termin siewu i racjonalne nawożenie tworzą podstawy do uzyskania wyrównanej plantacji. Jesienią nie da się oczywiście przewidzieć przebiegu całego sezonu, ale można zrobić wiele, aby rośliny weszły w zimę w dobrej kondycji.
Dlatego przed rozpoczęciem siewów warto sprawdzić zasobność gleby, dobrać odmianę i termin odpowiedni dla danego regionu, a następnie zaplanować nawożenie uwzględniające potrzeby konkretnej plantacji.
Polish